EsH / EsL: top en bodem van de Europese sessie
EsH en EsL staan voor top van de Europese sessie en bodem van de Europese sessie (Engels: Europe session high / low): de hoogste en laagste koers van je chart vanaf het moment dat de Europese beurs opent tot het moment dat de Amerikaanse beurs opent – op een DAX-chart van 09:00 tot 15:30 uur Berlijnse tijd, op een FTSE 100-chart van 08:00 tot 14:30 uur Londense tijd (een uur korter in de paar weken per jaar waarin de klok op verschillende data wordt verzet). Dat is de range die Europa op eigen kracht heeft neergezet, voordat de traders van Wall Street erbij komen. Zodra zij er zijn, is die range vaak het eerste wat de koers test. Basics tekent beide lijnen op DAX-, FTSE 100- en AEX-charts: futures (hoofd-, mini- en microcontract), CFD's en de officiële index zelf. Op deze pagina lees je wat de lijnen laten zien, wanneer ze verschijnen en hoe je ze aanpast.
Op deze pagina
09:00 · opening Xetra15:30 · VS opent
1234
- 109:05 – vijf minuten na de opening van Xetra zet FDAX de bodem van de Europese sessie neer: 25.506.
- 210:40 – de top van de Europese sessie: 25.673. Tot de Amerikaanse beursopening blijft de koers daartussen.
- 315:30 – de Amerikaanse beurs opent en Basics tekent EsH en EsL, vanaf de opening van Xetra. In de allereerste candle zakt FDAX naar 25.502, vier punten onder EsL, en draait.
- 417:10 – FDAX noteert 25.624: 122 punten boven die bodem.
Onderdeel van Basics
Gratis TradingView-indicator met alle sessie-, week- en maandlevels voor index-, futures- en CFD-charts.
Basics installeren (gratis) →Wat de top en bodem van de Europese sessie zijn
De Europese beurzen gaan uren eerder open dan Wall Street. Vanaf hun opening tot de Amerikaanse beursopening hebben Europese traders de markt grotendeels voor zich alleen. De hoogste en laagste koers in dat tijdvak zijn de top en bodem van de Europese sessie: de range waarover Europa het eens werd voordat de grootste groep marktpartijen van de dag instapte.
Bij de Amerikaanse beursopening schieten volume en volatiliteit meestal omhoog. Een uitbraak uit de ochtendrange laat zien dat de Amerikaanse sessie verder duwt dan waar Europa handelde; stopt een beweging bij EsH of EsL en draait ze, dan houdt de ochtendrange nog stand. Hoe dan ook: de twee lijnen kaderen de Europese middag in.
Welke uren tellen mee?
| DAX (Berlijnse tijd) | Van de opening van Xetra om 09:00 tot de Amerikaanse beursopening om 15:30 |
|---|---|
| FTSE 100 (Londense tijd) | Van de opening in Londen om 08:00 tot de Amerikaanse beursopening om 14:30 |
| AEX (Amsterdamse tijd) | Van de opening van Euronext om 09:00 tot de Amerikaanse beursopening om 15:30 |
| Weken van de klokwissel | De Amerikaanse beurs opent een uur eerder: 14:30 Berlijn en Amsterdam, 13:30 Londen |
In de paar weken per jaar waarin de VS en Europa de klok op verschillende data verzetten, opent de Amerikaanse beurs in Europese tijd een uur eerder (van de tweede zondag van maart tot de laatste zondag van maart, en van de laatste zondag van oktober tot de eerste zondag van november) en is het tijdvak een uur korter. Basics volgt de klok van New York, dus je hoeft niets aan te passen. De handel vóór de Europese opening – bij futures en CFD's al vanaf de vroege ochtend – hoort niet bij EsH en EsL.
Hoe Basics ze toont
EsH en EsL verschijnen op elke ondersteunde chart van de Europese markten – futures (hoofd-, mini- en microcontract), CFD's en de index zelf – steeds met de eigen top en bodem van die chart in de Europese sessie. Op een mini- of microfuture, bijvoorbeeld FDXM, zie je de top en bodem van de hoofdfuture (FDAX). De lijnen zijn dus dezelfde levels die traders in het grote contract zien. Op een CFD zoals UK100 zijn het de eigen top en bodem van de CFD; omrekenen is niet nodig.
Zolang de Europese ochtend nog loopt, kan er een nieuwe top of bodem bijkomen. Daarom verschijnen de lijnen pas bij de Amerikaanse beursopening, als de range vaststaat – getekend vanaf de Europese opening, zodat je ziet waar de range begon.
| Standaardweergave | Lichtblauw, doorgetrokken, dikte 2 – beide lijnen |
|---|---|
| Labels op de chart | EsH en EsL (naam aanpasbaar) |
| Standaard aan | Ja |
| Waarde | De hoogste en laagste koers vanaf de Europese opening tot de Amerikaanse beursopening |
| Verschijnen | Bij de Amerikaanse beursopening, 09:30 New York: meestal 15:30 Berlijn en Amsterdam, 14:30 Londen (een uur eerder in de weken van de klokwissel) |
| Waar de lijnen beginnen | Bij de Europese opening (09:00 Berlijn, 08:00 Londen, 09:00 Amsterdam) |
| Markten | DAX, FTSE 100 en AEX – al hun tickers. Niet op de Amerikaanse markten |
| Koers op je chart | De chart waar je naar kijkt. Op mini- en microfutures (bijvoorbeeld FDXM of FDXS): de top en bodem van de hoofdfuture |
| Timeframes | Intraday charts vanaf 1 minuut, ook op secondecharts, tenzij het level meer historie nodig heeft dan de chart laadt; niet op dagcharts of hoger |
| Lookback | 1 – alleen vandaag (tot 20 sessies, in te stellen in de indicatorinstellingen) |
Op elke timeframe dezelfde levels. Een 1-uurscandle van 15:00 tot 16:00 uur bevat ook koersen van na de Amerikaanse beursopening. Basics telt alleen koersen tot de Amerikaanse beursopening mee, dus EsH en EsL zijn gelijk op een 1-minuut-, 5-minuten- of 1-uurchart. De koers bij de Amerikaanse beursopening zelf krijgt een eigen lijn: US RTH O.
Dezelfde levels op andere instrumenten
Klik op een chart om hem te vergroten.
Waarom zie ik de lijnen niet?
- De Amerikaanse beurs is nog niet open.EsH en EsL verschijnen bij de Amerikaanse beursopening – meestal 15:30 uur Berlijnse en 14:30 uur Londense tijd, een uur eerder in de weken van de klokwissel – als de ochtendrange vaststaat. De lijnen van gisteren verdwijnen zodra de nieuwe sessie begint; wil je ze op de chart houden, zet de terugkijkperiode (Lookback) dan op 2 of hoger.
- Je zit op een Amerikaanse chart.EsH en EsL verschijnen alleen op DAX-, FTSE 100- en AEX-charts.
- Je zit op een dagchart of hoger, of op een secondechart.De lijnen verschijnen op intraday charts vanaf 1 minuut. Op een secondechart wordt een level verborgen als het meer historie nodig heeft dan de chart laadt.
- De koers is er ver vandaan.Lijnen worden verborgen zolang het level meer dan 5% van de actuele koers verwijderd is, zodat ze je chart niet samendrukken. Dat pas je aan onder General → Level visibility range.
- Ze staan uit.Zet in de instellingen van de indicator een vinkje bij EsH en EsL en bij de hoofdschakelaar Show all objects in 'Session levels' group.
- Je ticker wordt niet herkend.Bekijk de ondersteunde tickers – en staat de jouwe er niet bij, laat het me weten: verzoeken zijn van harte welkom.
Wat je kunt aanpassen
Beide lijnen pas je los van elkaar aan in de instellingen van de indicator (het tandwiel naast Basics op je chart), onder Session levels.
| Tonen / verbergen | Vinkjes bij EsH en EsL · Session levels |
|---|---|
| Kleur, dikte, stijl | Elke kleur · dikte 1–5 · doorgetrokken, gestreept of gestippeld |
| Labeltekst | Standaard EsH en EsL |
| Lookback | 1–20 sessies (standaard 1: alleen vandaag) |
| Labelgrootte, einde van de lijn, zichtbaarheidsbereik | Geldt voor alle lijnen · General |
Charts en standaardinstellingen op deze pagina: Basics v11.72.8 · bijgewerkt op 21 oktober 2026.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de top en bodem van de Europese sessie?
De hoogste en laagste koers vanaf de Europese beursopening tot de Amerikaanse beursopening: bij de DAX van 09:00 tot 15:30 uur Berlijnse tijd, bij de FTSE 100 van 08:00 tot 14:30 uur Londense tijd – een uur korter in de weken waarin de VS en Europa de klok op verschillende data verzetten. De handel vóór de Europese opening telt niet mee.
Wanneer verschijnen EsH en EsL op de chart?
Bij de Amerikaanse beursopening, 09:30 uur New Yorkse tijd. Tot dat moment kan er nog een nieuwe top of bodem van de ochtend bijkomen, dus pas dan staat de range vast. De lijnen worden dan getekend vanaf de Europese opening.
Waarom zie ik EsH en EsL niet op mijn dagchart?
Een dagcandle laat niet zien welk deel van de dag vóór de Amerikaanse beursopening lag. Daarom verschijnen de lijnen alleen op intraday charts vanaf 1 minuut – en op elk daarvan op dezelfde koers.
Werken EsH en EsL op GER40, UK100 of FDXS?
Ja. Op een CFD zoals GER40 of UK100 zie je de eigen top en bodem van die CFD in de Europese sessie. Op een mini- of microfuture zoals FDXS zie je de top en bodem van FDAX.
Wat is het verschil met de top en bodem van gisteren?
EsH en EsL horen bij vandaag: de range van deze ochtend, tot de Amerikaanse beursopening. De top en bodem van gisteren zijn aparte lijnen: PsH / PsL future voor de volledige futuressessie en PsH / PsL index voor de reguliere handelsuren van de index.
Verwante levels
Zie EsH / EsL op je eigen chart
Basics is gratis op TradingView. Zet de indicator op een ondersteunde Europese chart – bijvoorbeeld FDAX of een UK100-CFD – en de top en bodem van de ochtend verschijnen bij de Amerikaanse beursopening, zonder dat je iets hoeft in te stellen.